Se solicitó a la Universidad de Santiago de Compostela (USC) información sobre convenios y contratos con el CIXUG y UNIXEST. La USC condicionó la entrega al pago de tasas. La Comisión de la Transparencia de Galicia estima parcialmente la reclamación, instando a la entrega gratuita de la información sujeta a publicidad activa y de aquella disponible en formato digital.
Puntos clave de la argumentación
1
La administración no puede alegar la falta de publicación en la web para justificar el cobro de tasas cuando la información solicitada es objeto de publicidad activa según la ley.
2
El acceso a la información es generalmente gratuito, y el cobro de tasas solo es procedente cuando la información no se encuentra en formato electrónico y requiere la expedición de copias.
3
La existencia de la documentación en papel no justifica automáticamente el cobro de tasas si la información también está disponible en soporte digital.
4
El solicitante no está obligado a motivar su solicitud de acceso a la información pública ni a justificar sus finalidades.
Texto completo
ASUNTO: Acordo da Comisi?n da Transparencia de Galicia na reclamaci?n
presentada ao amparo do artigo 28 da lei 1/2016, do 18 de xaneiro, de
transparencia e bo goberno
En resposta ? reclamaci?n presentada por xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx,
mediante escrito do 31 de maio de 2017, a Comisi?n da Transparencia,
considerando os antecedentes e fundamentos xur?dicos que se especifican a
continuaci?n, adopta o seguinte acordo:
ANTECEDENTES
Primeiro. xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx presentou, mediante escrito con entrada
no rexistro do Valedor do Pobo o 31 de maio de 2017, unha reclamaci?n ao
amparo do disposto no art. 28 da lei 1/2016, do 18 de xaneiro, de
transparencia e bo goberno, por entender desatendida unha solicitude de
acceso ? informaci?n por parte da Universidade de Santiago de Compostela
(USC). O escrito indica que axunta a reclamaci?n e a resposta da USC, pero
non se axuntan.
A solicitude ? de 15 de marzo de 2017 (segundo consta no expediente
posteriormente remitido pola USC), dirixida ao abeiro da lei 1/2016, do 18
de xaneiro. A solicitude reclama informaci?n sobre a formalizaci?n de
convenios, contratos ou calquera outro negocio xur?dico con obrigas
econ?micas entre a USC e o CIXUG; as encomendas de xesti?n, contratos e
calquera outro negocio xur?dico con obrigas econ?micas entre a USC e
UNIXEST; o mesmo entre o CIXUG e UNIXEXT; e outras informaci?ns ata
completar 9 solicitudes, algunhas con diferentes apartados.
O recurso sinala que o 5 de maio recibiu resposta na que se condiciona o
acceso ? informaci?n ao pagamento dunha taxa por importe de 150,60 E.
Segundo. O 15 de xu?o de 2017 requ?rese ? USC o informe sobre o recurso e o
expediente. A USC recibe o requirimento o 20 de xu?o de 2017, segundo
consta, e remite o requirido, que se recibe no Valedor do Pobo con entrada
o 30 de xu?o de 2017.
O 15 de xu?o de 2017 se requiriu ao reclamante que acreditara a
autenticidade da s?a vontade. Recibe o requirimento o 20 de xu?o de 2017,
segundo consta, e responde con entrada o 27 de xu?o de 2017 mediante o
env?o do seu DNI.
Terceiro. O informe da USC sinala que sobre o mesmo asunto se segue o
expediente RSCTG 45/2017; que o reclamado ? substancialmente o mesmo que o
pedido por outra persoa e a comisi?n arquivou o seu recurso (RSCTG 36/17);
que a documentaci?n non se atopa accesible na web, polo que ? preciso
recadala, ordenala e facelas copias para a s?a entrega, polo que estamos
ante un suposto de obtenci?n de copia suxeito a taxas; e que a informaci?n
se atopa en papel, polo que deber?a pasarse a formato dixital, o que motiva
que en todo caso sexa preciso o pago de taxas. Engade que pode ser un abuso
de dereito xa que o destinatario "? o mesmo grupo de persoas" e porque "non
se xustifican os motivos da nova petici?n nin as finalidades da informaci?n
recollidas na lei".
O recorrente argumenta que pedira a informaci?n en formato dixital e que se
enviara a un correo electr?nico, polo que a USC non deber?a condicionar o
acceso ao pago de taxas.
FUNDAMENTOS XUR?DICOS
Primeiro. Competencia e normativa
A este procedemento lle son aplicables as leis 19/2013, do 9 de decembro
(estatal) e 1/2016, do 18 de xaneiro (galega), xunto coa lexislaci?n b?sica
en materia de procedemento administrativo.
O art. 24 da lei 19/2013, do 9 de decembro, de transparencia, acceso ?
informaci?n p?blica e bo goberno, de car?cter b?sico na s?a pr?ctica
totalidade, establece que contra toda resoluci?n expresa ou presunta en
materia de acceso poder? interpo?erse unha reclamaci?n ante o Consejo de
Transparencia y Buen Gobierno, con car?cter potestativo e previa a s?a
impugnaci?n en v?a contencioso-administrativa. Esa mesma lei, na s?a
disposici?n adicional cuarta, establece que a resoluci?n da reclamaci?n
prevista no art. 24 corresponder?, nos supostos de resoluci?ns ditadas
polas Administraci?ns das Comunidades aut?nomas e o seu sector p?blico, e
polas Entidades Locais comprendidas no seu ?mbito territorial, ao ?rgano
independente que determinen as Comunidades Aut?nomas.
O art. 28 da lei 1/2016, do 18 de xaneiro establece que contra toda
resoluci?n expresa ou presunta en materia de acceso ? informaci?n p?blica
poder? interpo?erse unha reclamaci?n perante o Valedor do Pobo. O art. 33
da mesma lei indica que corresponde ? Comisi?n da Transparencia (?rgano
colexiado) a resoluci?n das reclamaci?ns fronte ?s resoluci?ns de acceso ?
informaci?n p?blica que establece o seu art. 28.
Segundo. Procedemento aplicable
O art. 28.3 da lei 1/2016, do 18 de xaneiro, precept?a que o procedemento
se axustar? ao previsto nos n?meros 2, 3, e 4 do artigo 24 da Lei 19/2013,
do 9 de decembro.
Estamos ante unha reclamaci?n con car?cter potestativo e previa ?
impugnaci?n en v?a contencioso-administrativa e que se axustar? na s?a
tramitaci?n ao disposto na lexislaci?n de procedemento administrativo com?n
en materia de recursos.
Terceiro. Dereito de acceso ? informaci?n p?blica
A lei 1/2016, do 18 de xaneiro reco?ece no seu art. 24 o dereito de todas
as persoas a acceder ? informaci?n p?blica, entendida como "os contidos ou
documentos, calquera que sexa o seu formato ou soporte, que consten en
poder dalg?n dos suxeitos inclu?dos no ?mbito de aplicaci?n desta lei e que
fosen elaborados ou adquiridos en exercicio das s?as funci?ns"; ? a mesma
definici?n da informaci?n p?blica que se cont?n no art. 13 da Lei 19/2013,
do 9 de decembro (b?sica).
Tanto o concepto de informaci?n p?blica como o dereito de acceso ? mesma se
configuran de forma ampla na normativa auton?mica e estatal. Os titulares
do dereito son todas as persoas e o solicitante non est? obrigado a motivar
a s?a solicitude de acceso ? informaci?n (art. 26.4 Lei 1/2016, do 18 de
xaneiro).
A lei 19/2013, do 9 de decembro ten por obxecto "ampliar e reforzar a
transparencia da actividade p?blica" e "regular e garantir o dereito de
acceso a informaci?n relativa a aquela actividade" (art. 1). No seu
pre?mbulo sinala que "a transparencia, o acceso ? informaci?n p?blica e as
normas de bo goberno deben ser os eixos fundamentais de toda acci?n
pol?tica. S? cando a acci?n dos responsables p?blicos som?tese a
escrutinio, cando os cidad?ns poden co?ecer como se toman as decisi?ns que
lles afectan, como se manexan os fondos p?blicos ou baixo que criterios
act?an as nosas instituci?ns poderemos falar do inicio dun proceso no que
os poderes p?blicos comezan a responder a unha sociedade que ? cr?tica,
esixente e que demanda participaci?n dos poderes p?blicos".
A Lei galega 1/2016, do 18 de xaneiro sinala na s?a Exposici?n de Motivos
que "a crecente exixencia cidad? de control p?blico da actuaci?n das
administraci?ns" aconsella a aprobaci?n do texto, e resalta a superaci?n
dos anteriores est?ndares ("avanzar nos pasos dados pola lexislaci?n previa
e de os superar"), o que se concreta nun texto legal que establece
esixencias engadidas de transparencia e acceso ? informaci?n p?blica.
Cuarto. Prazo
O acto recorrido ? de 5 de maio de 2017 e foi notificado o 10 de maio de
2017, segundo consta. O recurso foi formulado o 31 de maio de 2017, dentro
do prazo legal (un mes; art. 24.2 lei 19/2013, do 9 de decembro).
Quinto.- An?lise xeral
A solicitude coincide coa feita polo mesmo recorrente obxecto do recurso
RSCTG 45/17. No primeiro recurso o motivo era que non se dera resposta pola
USC (denegaci?n presunta por silencio negativo, art. 20.4 da lei 19/2013),
e neste ? que a universidade respondeu, pero condicionando a entrega ao
pago de taxas (150,60 E). Esa resposta da universidade xa era co?ecida
cando a comisi?n resolveu sobre o anterior recurso e de feito as s?as
conclusi?ns base?banse no informado despois da resposta (permanec?a a
obriga de responder despois da denegaci?n presunta).
O alegado no actual informe da USC coincide co alegado na anterior ocasi?n;
engade que as taxas se xustifican porque a informaci?n non se atopa
dispo?ible na web (portal de transparencia) e porque a documentaci?n est?
en papel e deber?a ou copiarse ou trasladarse ao formato dixital.
Na resoluci?n do recurso RSCTG 45/17 sinalamos que a USC resolveu (despois
do recurso) condicionar a entrega da documentaci?n ao abono de taxas sen
discernir sobre a causa de tal cobro en cada caso. Por?n, a lei 19/2013, do
9 de decembro prev? que "el acceso ? informaci?n ser? gratu?to ..." (art.
22.4). A universidade non expresaba a causa pola que o formato da
documentaci?n fai resolver en todos os casos en sentido contrario ao
criterio xeral da lei (gratuidade). Deber?a ter especificado o que, do
conxunto de informaci?n pedida, se atopa en publicidade activa, que se
entregar?a coa sinxela menci?n do enlace, e o que se atopa en formato
dixital, que ? vista do solicitado pode ser unha parte importante. So o que
non se atopa en formato electr?nico e que por tanto obriga ? expedici?n de
copias poder?a resolverse no senso feito pola USC (condicionado ao pago;
art. 22.4 lei 19/2013, do 9 de decembro).
No caso que examinamos agora a USC alega que as taxas se xustifican porque
a informaci?n non se atopa dispo?ible nos medios de publicidade activa e
que a documentaci?n est? en papel (toda), polo que en calquera caso
precisar?a pago de taxas habilitadas pola lei. En contra diso debemos
indicar que gran parte da informaci?n reclamada enc?drase no obxecto da
publicidade activa (convenios, encomendas de xesti?n, contratos...). As? o
sinalan os artigos. 8 da lei 19/2013, do 9 de decembro e artigo 13 da lei
galega 1/2016, do 18 de xaneiro. Por tanto, respecto de toda a informaci?n
inclu?da no ?mbito deses artigos a USC non pode alegar no seu favor o
incumprimento desa obriga ("non est? na web"). En primeiro termo debe
emendar tal circunstancia, e entre tanto, para analizar a petici?n que
tratamos, debe enviala informaci?n como resposta positiva ? solicitude de
acceso. ? certo que a informaci?n que xa deber?a atoparse no correspondente
portal de transparencia non ten porqu? coincidir en todo co reclamado, pero
si en boa medida, ou que parte desa informaci?n pode ser anterior ? entrada
en vigor das normas de publicidade activa que obrigan ? USC. O que non
resulta adecuado ? darlle o mesmo tratamento a toda a informaci?n
solicitada e condicionar calquera entrega neste ?mbito ao pago previo de
taxas.
A publicidade activa e a pasiva est?n directamente relacionadas e non son
compartimentos estancos. Calquera persoa que se sinta afectada pola falta
de publicidade activa, ademais de denuncialo pode reclamar a informaci?n
publica mediante solicitude de acceso. Mesmo cando xa se atope dispo?ible
no portal de transparencia calquera persoa pode solicitar o acceso ?
determinada informaci?n publicada, en cuio caso a resposta debe ser o env?o
da mesma en versi?n dixital ou cun enlace directo para a s?a consulta.
Ademais, as solicitudes habituais deber?an trasladarse aos portais de
transparencia, na li?a do previsto para a Administraci?n do Estado (art.
10.2 lei 19/2013, do 9 de decembro), e do que na norma galega reg?lase de
modo m?is amplo (os suxeitos obrigados "fomentar?n a difusi?n de calquera
outra informaci?n p?blica que se considere de interese para a cidadan?a";
art. 20 lei 1/2016, do 18 de xaneiro).
En canto ? alegaci?n de que a toda a documentaci?n est? en papel e debe
fotocopiarse ou converterse ao formato dixital, o que (en calquera dos dous
casos) lexitimar?a o cobro de taxas, a USC debe aclarar se esa informaci?n
s? se atopa en papel. A cuesti?n por dilucidar non ? se a ten en papel,
sen?n se non est? tam?n dispo?ible en soporte dixital (escaneado dos
rexistros, con motivo da elaboraci?n, ou calquera outro medio), como
parecer?a l?xico. As leis de transparencia parten da base de que o traballo
administrativo que xera a informaci?n recente at?pase en formato dixital
(pode que tam?n noutros, como o papel), o que facilita a s?a busca e env?o
e do que deriva como consecuencia l?xica a gratuidade do acceso prevista
con car?cter xeral na lei. Debe terse en conta tam?n que se solicita
contidos ou informaci?n; os contidos non s? son documentos, de acordo coa
ampla definici?n de informaci?n p?blica dos arts. 13 da lei 19/2013, do 9
de decembro e 24 da lei 1/2016, do 18 de xaneiro. O formato dixital que se
pode trasladar non deba coincidir co que a USC identifica como documentos
sempre e cando acred?tese suficientemente a autenticidade dos contidos.
As demais alegaci?ns da USC (o que se pide ? o mesmo que noutra ocasi?n e a
comisi?n arquivou o seu recurso, abuso de dereito por ser o mesmo grupo de
persoas, e non se xustifican os motivos da petici?n nin as finalidades)
foron obxecto de tratamento no anterior recurso (RSCTG 45/17), polo que
remit?monos ao argumentado e resolto ent?n.
En conclusi?n, a Comisi?n da Transparencia
ACORDA
En atenci?n aos anteriores antecedentes e fundamentos xur?dicos procede
Primeiro: Estimar parcialmente o presente recurso e instar ? Universidade
de Santiago de Compostela ? entrega gratu?ta da informaci?n solicitada que
debe ser obxecto de publicidade activa.
E instar ? Universidade de Santiago de Compostela ? entrega da informaci?n
solicitada que ademais de por escrito obre tam?n en formato dixital, e que
so deixe de entregar sen previo pago de taxas a informaci?n que poda
xustificar que non se atopa nese formato.
Segundo: Instar ? universidade a que no prazo de 15 d?as h?biles dea
execuci?n ao indicado, respectando os l?mites dos artigos 14 e 15 da Lei
19/2013, do 9 de decembro.
Terceiro: Instar a que no prazo de 15 d?as h?biles remita a esta Comisi?n
da Transparencia copia electr?nica da nova resoluci?n e da informaci?n
enviada.
Contra esta resoluci?n, que pon fin ? v?a administrativa, unicamente cabe,
en caso de desconformidade, interpo?er recurso contencioso-administrativo,
no prazo de dous meses, contados desde o d?a seguinte ? notificaci?n desta
resoluci?n, de conformidade co previsto no artigo 8.2 a Lei 29/1998, do 13
de xullo, reguladora da xurisdici?n contencioso-administrativa.
Santiago de Compostela, 8 de novembro de 2017.
A presidenta da Comisi?n da Transparencia
Milagros Otero Parga