Una empresa minera solicitó la anulación de la resolución de la Consellería de Economía, Industria e Innovación que permitía el acceso a documentación de su expediente. Alegó falta de acción pública y protección de propiedad intelectual e industrial. La Comisión de Transparencia de Galicia desestimó la reclamación por ser el acceso un derecho general y no acreditarse el perjuicio real.
Puntos clave de la argumentación
1
El derecho de acceso a la información pública es un derecho amplio que no requiere la existencia de una acción pública regulada normativamente ni legitimación específica del solicitante.
2
La aplicación de límites al acceso por propiedad intelectual o industrial requiere la concurrencia de un perjuicio real, concreto y no hipotético, superando la mera alegación genérica.
3
Para invocar el secreto industrial, el interesado debe identificar concretamente los datos, párrafos o líneas dignos de protección, no pudiendo extenderse la protección a la totalidad del documento.
4
Quien solicita una concesión administrativa es consciente de que la documentación forma parte de un expediente público y debe señalar los contenidos protegidos en el momento de su presentación o audiencia.
5
La documentación relativa a planes de labores, proyectos de restauración e informes de seguimiento ambiental se rige por la Ley 27/2006 de información ambiental, quedando fuera de la competencia de esta Comisión.
Texto completo
ASUNTO: Resolución da Comisión da Transparencia de Galicia na reclamación
presentada ao amparo do artigo 28 da Lei 1/2016, do 18 de xaneiro, de
transparencia e bo goberno
Vista a reclamación presentada por
mediante escrito do 4 de abril de 2022, e considerando os
antecedentes e fundamentos xurídicos que se especifican a continuación, a Comisión da
Transparencia na sesión celebrada o día 28 de xuño de 2022, adopta a seguinte resolución:
ANTECEDENTES
Primeiro. Con data do 19 de abril de 2022, tivo entrada no Rexistro do Valedor do Pobo, oficio
do xefe do servizo de Enerxía e Minas da Xefatura Territorial da Coruña, da Vicepresidencia
Segunda e Consellería de Economía, Industria e Innovación, co que se remite escrito de
recurso de reposición presentado por
contra a Resolución do 21 de febreiro de 2022, da Vicepresidencia
Segunda e Consellería de Economía, Industria e Innovación, pola que se resolve a solicitude
de acceso á información do expediente , ao considerarse pola Xefatura de
servizo, que debe tramitarse como unha reclamación ao amparo do disposto no artigo 28 da
Lei 1/2016, do 18 de xaneiro, de transparencia e bo goberno.
O reclamante basea o seu recurso en que no ámbito mineiro non existe unha acción pública e
que de acordo co disposto no artigo 13 da Lei 27/2006, do 18 de xullo, pola que se regulan os
dereitos de acceso á información medio ambiental, participación pública e xustiza en materia
de medio ambiente, as solicitudes de información poden denegarse si afectan negativamente
á confidencialidade de datos de carácter comercial ou industrial. Considera que no caso dos
proxectos mineiros, é de especial importancia o disposto no artigo 10 do Real Decreto
Lexislativo 1/1996, do 12 de abril, polo que se aproba o texto refundido da Lei de Propiedade
Intelectual, en base ao cal considera que os proxectos mineiros, planos, plans de restauración
e/ou estudio de impacto ambiental, sempre que formen parte do proxecto, están baixo o
amparo da lei de propiedade intelectual, polo que proporcionar a información que solicita,
sen previa autorización dos autores asinantes é un acto ilegal, que determinará no funcionario
que facilite aquel acceso, unha responsabilidade económica e disciplinaria para co autor do
proxecto.
No que se refire á propiedade industrial, considera que o proxecto e os plans de labores
conteñen a estratexia empresarial da empresa e por tanto forma parte do segredo industrial
da mesma, xa que figuran as reservas mineiras, métodos de extracción, e aproveitamento do
material, ritmo de explotación, maquinaria, traballadores, organización produtiva, produción
obtida e prevista, equipos de traballo, potencia eléctrica, calidade do produto, e prezo ao que
se vende, e a empresa adoptou medidas concretas para que a información sexa considerada
secreta.
Segundo. Con data do 21 de abril de 2022 déuselle traslado da documentación achegada polo
reclamante á Vicepresidencia Segunda e Consellería de Economía, Industria e Innovación para
que, en cumprimento da normativa de transparencia, achegase informe e copia completa e
ordenada do expediente.
Terceiro. Con data do 23 de maio de 2022 a Vicepresidencia Segunda e Consellería de
Economía, Industria e Innovación contesta a petición remitindo o informe e o expediente
instruído.
Neste informe, en resumo, indícase que con data do 30 de xuño de 2021, solicitouse pola
en relación coas minas de caolín e mica que explota
acceso ao último proxecto actualizado de
explotación, último proxecto actualizado de restauración, Plan de labores de 2020 e 2021,
Informe de seguimento ambiental anual (2020) e proxecto e posta en servicio de la planta de
establecemento de beneficio actual de Expediente
), sobre o que a directora xeral de Planificación Enerxética e Recursos Naturais, ditou
Resolución do 22 de febreiro de 2022.
Con data do 13 de xullo de 2021 remitíuselle á solicitante, un requirimento de
mellora da solicitude para que indicase a modalidade en que prefire acceder á información
solicitada e acreditase o pagamento da taxa correspondente, e con data do 19 de xullo de
2021, déuselle traslado da solicitude á para efectuar
alegacións.
A dita , presentou con data do 13 de agosto de 2021, escrito no que manifesta a súa
oposición á solicitude expoñendo unha serie de alegacións que foron obxecto de análise nas
consideracións legais e técnicas da resolución ditada.
A Consellería considera que os plans de labores, proxectos de restauración e o informe de
seguimento ambiental é información que debe considerarse como ambiental e por tanto debe
tramitarse de acordo coa Lei 27/2006 citada, e indica a documentación sobre a que se deu
acceso de acordo coa citada normativa.
Respecto do acceso ao proxecto de aproveitamento dos xacementos caoliníferos na concesión
, o Proxecto de explotación. Recursos da Sección , o Proxecto de
aproveitamento dos xacementos caoliníferos na concesión , que contén a planta
de tratamento, o Proxecto das instalacións dunha planta de formigón para o aproveitamento
de materiais de rexeitamento da concesión mineira (maio 2017) e a
Resolución do 14/08/2017 da Xefatura Territorial da Coruña da Consellería de Economía,
Emprego e Industria, pola que se aproba o Proyecto de las instalaciones de una planta de
hormigón, para el aprovechamiento de materiales de rechazo de la concesión minera
, lle é de aplicación a Lei 19/2013.
A reclamación diríxese contra os 4 primeiros puntos do acceso a información concedida en
base á Lei 19/2013, do 9 de decembro, sen facer referencia ao acceso a información concedida
de acordo coa Lei 27/2006.
Na primeira das alegacións que presenta indica que no ámbito mineiro non existe a
acción pública, facendo referencia a unha sentenza do TSX de Madrid que considera que nada
ten que ver co obxecto da reclamación, que é o acceso á información pública e na que non é
necesaria a existencia dun dereito á acción popular para o acceso a esta información como
parece que queren facer ver os reclamantes.
Na segunda das alegacións, faise referencia á excepción que supón os prexuízos para os
dereitos de propiedade intelectual e industrial no dereito de acceso a certa información e no
que a conexión que fai o reclamante deste límite de acceso co artigo 10 do Real Decreto
Lexislativo 1/1996, que vense superado polos artigos 17 e 31 bis deste Real Decreto
Lexislativo, xa que os dereitos exclusivos de reprodución, distribución e comunicación
atribuídos ao autor do proxecto, neste caso, topa coa salvedade de que sexa necesario para o
correcto desenvolvemento dos procedemento administrativos, como é o caso.
Respecto da propiedade industrial, como se lle indicou pola Xefatura Territorial no informe do
13 de maio de 2022, para poder alegar a existencia de información protexida por secreto
industrial deberían identificarse concretamente os datos (palabras, liñas ou parágrafos)
dignos de protección, non estenderse esta protección ao documento completo no que existen
outro tipo de datos e información que non deben extraerse do acceso público e nas alegacións
presentadas, non se pronunciou sobre si os documentos dos que se solicitaba copia
contivesen algún dato ou información protexida por algún dos límites dos dereitos de acceso,
nin se concreta na reclamación.
Cuarto.- Con data do 2 de xuño de 2022, remitíuselle copia da reclamación presentada a
para que no prazo de
dez días, presentarse ante a secretaria da Comisión de Transparencia de Galicia as alegacións
ou documentos que tivera por convinte.
Con data do 21 de xuño de 2022, a presenta escrito no que en resumo manifesta
que a acción pública non é senón o mecanismo legal previsto, con carácter restrinxido e só en
determinadas materias, para que, ante a falta de actuación ou inacción da administración
competente, sexa calquera particular o que poida, aínda que careza do interese directo,
recorrer actos administrativos e neste caso resolveuse sobre o dereito de acceso á
información para o que non se esixe ningunha lexitimación nin motivación e que pode ser
exercida por .
Respecto da protección dos documentos que obran en poder da administración en base a
dereitos de autor, manifesta que a súa , carece por completo de ningún interese
competitivo en materia mineira xa que a súa actividade non ten absolutamente nada que ver
coa actividade mineira, xa que se dedica
.
FUNDAMENTOS XURÍDICOS
Primeiro. Competencia e normativa
O artigo 24 da Lei 19/2013, do 9 de decembro, de transparencia, acceso á información pública
e bo goberno, de carácter básico na súa práctica totalidade, establece que contra toda
resolución expresa ou presunta en materia de acceso á información, poderá interpoñerse
unha reclamación ante o Consejo de Transparencia y Buen Gobierno, con carácter potestativo
e previa a súa impugnación en vía contencioso-administrativa. Esa mesma lei, na súa
disposición adicional cuarta, establece que a resolución da reclamación prevista no artigo 24
corresponderá, nos supostos de resolucións ditadas polas Administracións das Comunidades
autónomas e o seu sector público, e polas Entidades Locais comprendidas no seu ámbito
territorial, ao órgano independente que determinen as Comunidades Autónomas.
O artigo 28 da Lei 1/2016, do 18 de xaneiro, de transparencia e bo goberno, establece que
contra toda resolución expresa ou presunta en materia de acceso á información pública,
poderá interpoñerse unha reclamación ante o Valedor do Pobo, correspondendo á Comisión
da Transparencia, de acordo co disposto no artigo 33, a resolución das devanditas
reclamacións.
Segundo. Procedemento aplicable
O artigo 28.3 da citada Lei 1/2016 establece que o procedemento de reclamación axustarase
ao previsto nos parágrafos 2, 3, e 4 do artigo 24 da Lei 19/2013, que establece que as
reclamacións contra resolucións en materia de acceso á información, que ten carácter
potestativo e previo á impugnación en vía contencioso-administrativa, axustarán a súa
tramitación ao disposto na lexislación de procedemento administrativo común en materia de
recursos.
Terceiro. Dereito de acceso á información pública
A Lei 1/2016, do 18 de xaneiro, recoñece no seu artigo 24 o dereito de todas as persoas a
acceder á información pública, entendida esta como os contidos ou documentos, calquera
que sexa o seu formato ou soporte, que consten en poder dalgún dos suxeitos incluídos no
ámbito de aplicación desta lei e que fosen elaborados ou adquiridos en exercicio das súas
funcións, do mesmo xeito que a definición contida no artigo 13 da Lei estatal 19/2013 que ten
carácter básico.
O concepto de información pública e o dereito de acceso á mesma configúranse de forma
ampla tanto na normativa autonómica como na estatal. Os titulares do dereito son todas as
persoas, sen que o solicitante estea obrigado a motivar a súa solicitude de acceso á
información (art. 26.4 Lei 1/2016, do 18 de xaneiro).
O obxecto da Lei 19/2013, é ampliar e reforzar a transparencia da actividade pública e regular
e garantir o dereito de acceso a información relativa a aquela actividade (art. 1). No seu
preámbulo sinala que a transparencia, o acceso á información pública e as normas de bo
goberno deben ser os eixos fundamentais de toda acción política e só cando a acción dos
responsables públicos sométese a escrutinio, cando os cidadáns poden coñecer como se
toman as decisións que lles afectan, como se manexan os fondos públicos ou baixo que
criterios actúan as nosas institucións pódese falar do inicio dun proceso no que os poderes
públicos comezan a responder a unha sociedade que é crítica, esixente e que demanda
participación dos poderes públicos.
Pola súa banda, a Lei galega 1/2016, sinala na súa Exposición de Motivos que a crecente
esixencia cidadá de control público da actuación das administracións aconsella a aprobación
dunha norma que supera os anteriores estándares e que se concreta nun texto legal que
establece esixencias engadidas de transparencia e acceso á información pública.
Cuarto. Prazo para a interposición do recurso
O artigo 28.3 da Lei 1/2016, establece que o procedemento das reclamacións fronte ás
resolucións en materia de acceso á información pública axustarase ao previsto no artigo 24
da Lei 19/2013.
O artigo 24 da Lei 19/2013 establece que fronte a toda resolución expresa ou presunta en
materia de acceso a información poderá interpoñerse unha reclamación con carácter
potestativo e previo á súa impugnación na vía contencioso-administrativa.
Esta reclamación interpoñerase no prazo dun mes para contar desde o día seguinte ao da
notificación do acto impugnado ou desde o día seguinte a aquel no que se produzan os efectos
do silencio administrativo.
Dado que segundo consta no expediente remitido, á interesada notificóuselle a
resolución con data do 4 de marzo de 2022, e a reclamación interpúxose con data do 4 de
abril do mesmo ano, debe admitirse por estar presentada en prazo.
Quinto.- Análise do expediente
O obxecto da solicitude presentada foi o de acceso a determinada documentación dun
expediente de concesión mineira. A información solicitada debemos de considerar que se
trata de información pública por canto se trata de información que forma parte duns
expedientes administrativos correspondentes a unha concesión administrativa, e por tanto
elaborada e adquirida polo órgano competente da Administración no exercicio das súas
funcións.
Da documentación solicitada, considérase que o acceso á mesma debe rexerse polo disposto
na Lei 19/2013 e Lei 1/2016, agás na información referente aos plans de labores, proxectos
de restauración e informe de seguimento ambiental, que é información que debe
considerarse como ambiental e por tanto debe tramitarse de acordo coa Lei 27/2006 citada,
en liña con anteriores resolucións desta Comisión e co informe da Dirección Xeral, ao ter unha
regulación de acceso á información específica, que de conformidade co disposto na
Disposición Adicional Primeira da Lei 19/2013, debe tramitarse polo seu réxime específico.
O artigo 2.3 da Lei 27/2006, considera información ambiental toda información en forma
escrita, visual, sonora, electrónica ou en calquera outra forma que verse sobre o estado dos
elementos do medio ambiente (aire, atmosfera, a auga, o chan etc..) os factores, tales como
substancias, enerxía, ruído etc que afecten ou poidan afectar os elementos do medio
ambiente citados anteriormente, as medidas, incluídas as medidas administrativas, como
políticas, normas, plans, programas e acordos en materia de medio ambiente, os informes
sobre a execución da lexislación ambiental, o estado da saúde e seguridade das persoas,
condicións de vida humana, bens do patrimonio histórico, cultural e artístico e construcións.
De acordo co establecido na Resolución da Consellería de Innovación e Industria do 22 de
decembro de 2008 (DOG nº 20, do 29 de xaneiro de 2009), pola que se aproba e se fai público
o novo modelo do Plan de labores de actividades mineiras, existen numerosas referencias a
información medioambiental, tales como información sobre control hidroxeolóxico, drenaxes,
balsas e presas de decantación e de residuos, destino dos lodos, materias primas tratadas,
produción de residuos e o seu destino, restauración e condicións ambientais impostas,
informes de seguimento ambiental anual, entre outros, polo que queda fora do ámbito de
competencias desta Comisión, pronunciarse sobre o acceso á información referido aos plans
de labores mineiras.
Os motivos de oposición á resolución impugnada son por unha banda a inexistencia da acción
pública en materia de minas, e na necesidade de protección, por parte da recorrente, dos
dereitos de propiedade intelectual e industrial da información que se solicita (artigo 14.1.j) da
Lei 19/2013.
Respecto da inexistencia da acción publica en materia de minas, debe terse en conta que o
acceso á información pública está configurado na Lei como un dereito de amplo ámbito
obxectivo e subxectivo e, especialmente, o concepto de información pública, de modo que
forma parte da mesma todo contido ou documento que obre en poder dun organismo suxeito
á norma, que fose obtido ou elaborado no exercicio das súas funcións. O obxectivo final da Lei
é o escrutinio da acción pública, mediante o coñecemento do proceso de toma de decisións
como medio de rendición de contas dos responsables públicos.
Os Tribunais de Xustiza pronunciáronse no senso de que o acceso á información debe
recoñecerse con carácter amplo, e así, o Xulgado Central do Contencioso-Administrativo nº 4
de Madrid, en sentenza nº 93/2017, do 17 de xullo de 2017, establece que o artigo 12 da Lei
19/2013 recoñece do dereito de acceso á información pública a todas as persoas, a solicitar
aos suxeitos incluídos dentro do ámbito de aplicación da Lei básica e da Lei autonómica en
materia de Transparencia calquera tipo de información, o que implica o dereito a recibir unha
resposta documentada, completa e satisfactoria, dado que a resposta deste tipo supón unha
ferramenta indispensable para poder exercer o control da actuación pública, o que
necesariamente implica que non é necesario que este recoñecida normativamente una acción
pública, para ter dereito de acceso a información ou documentación que esta en poder da
Administración para o exercicio das competencias que ten encomendadas.
Respecto da existencia do límite, de acordo coa literalidade do art. 14.1 só procede a
aplicación dun límite ao acceso á información pública en presenza dunha lesión ou prexuízo
efectivo ao ben ou interese xurídico protexido en cada un dos seus apartados que sexa
consecuencia do dito acceso. En consecuencia, é necesario que concorra de forma indubitada
a posibilidade real, non hipotética, e concreta, de producirse un prexuízo, sen que sexa
suficiente a mera alegación de que se poida producir unha lesión no ben ou interese
protexido, sendo necesario ademais que non concorra no caso ningún interese superior que
poida xustificar a concesión.
As condicións expresadas deben darse conxuntamente, de modo tal que calquera invocación
do art. 14.1 ten un dobre condicionante e require a realización polo aplicador de dous exames
sucesivos, os denominados pola doutrina especializada e o preámbulo da Lei test do dano e
test do interese. A través do primeiro compróbase a probabilidade do hipotético prexuízo ou
lesión e a existencia dun nexo causal entre o acceso á información que se solicita e o prexuízo
alegado. Mediante o segundo compróbase se existe no caso algún interese superior ao
protexido coa limitación que xustifique o acceso solicitado.
O artigo 14.2 da Lei 19/2013 engade aínda unha condición mais para a aplicación dos límites,
consistente en que a súa aplicación sexa xustificada e proporcionada ao seu obxecto e
finalidade de protección.
Esta condición opera en dobre sentido: esixe por unha banda que a apreciación da certeza da
lesión ou prexuízo no interese protexido e a da superioridade dos outros intereses en presenza
sexan razoadas e, por outro, que unha vez apreciada a limitación do acceso, esta sexa dunha
intensidade proporcional á entidade do dano que se trata de evitar, isto é, que se limite ao
estritamente necesario para salvagardar o ben protexido.
A propiedade intelectual e industrial, constitúen límites que responden a intereses e dereitos
de natureza privada, debido a que se refire a dereitos de terceiros, non da propia
Administración Pública.
Cando unha solicita unha autorización ou concesión administrativa, é consciente de
que a documentación que presenta vai a formar parte dun expediente administrativo e que
sobre o seu contido, poderán obter información os que teñan interese en relación co
outorgamento desa autorización ou concesión. Débese nese caso sinalar cales son os contidos
ou partes da documentación que están amparados polo segredo intelectual ou industrial, de
ser o caso no momento da súa presentación, e xustificalo convintemente no trámite de
audiencia que se debe conceder ante unha solicitude de acceso ao expediente.
No presente caso a recorrente, nin nas alegacións presentadas no trámite de
audiencia, nin no seu escrito de reclamación ante esta Comisión, delimita nin xustifica nin
minimamente, que parte da documentación solicitada debe limitarse do acceso, limitándose
a alegalo de forma xenérica.
De acordo co anterior, por considerar que a resolución recorrida é conforme coa normativa
en materia de acceso á información pública, procede a desestimación da reclamación
presentada, agás no referente aos plans de labores, proxectos de restauración e informe de
seguimento ambiental, sobre os que por tratarse de información de carácter ambiental, esta
Comisión carece de competencias para pronunciarse.
En base aos feitos e fundamentos de dereito anteriormente expresados, a Comisión da
Transparencia,
ACORDA
Único.- Desestimar a reclamación presentada por
, con data do 4 de abril de 2022, contra a
Resolución do 21 de febreiro de 2022, da Vicepresidencia Segunda e Consellería de Economía,
Industria e Innovación pola que se resolve a solicitude de acceso á información sobre o
expediente
Contra esta resolución que pon fin á vía administrativa unicamente cabe, en caso de
desconformidade, interpoñer recurso contencioso-administrativo no prazo de dous meses,
contados desde o día seguinte á notificación desta resolución, ante a Sala do contencioso-
administrativo do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia, de conformidade co previsto no
artigo 10.1 da Lei 29/1998, do 13 de xullo, reguladora da xurisdición contencioso-
administrativa.
Santiago de Compostela, na data da sinatura.
Firmado digitalmente por 76706870F MARIA
DOLORES FERNANDEZ (R: S6500009C)
Fecha: 2022.07.06 14:27:01 +02'00'
María Dolores Fernández Galiño
Presidenta da Comisión da Transparencia.