El solicitante pidió a la Consellería de Cultura la catalogación del Patrimonio Cultural del Parque Natural do Invernadoiro. Ante la falta de respuesta (silencio administrativo), reclamó ante la Comisión da Transparencia de Galicia. El organismo estima la reclamación ya que la información es competencia de la Consellería de Medio Ambiente, que no había recibido la solicitud original.
Puntos clave de la argumentación
1
La Consellería de Cultura no remitió la solicitud a la Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Vivenda, incumpliendo la obligación de trasladar la petición al órgano competente según el artículo 19.4 de la Ley 19/2013.
2
Se admite la reclamación fuera del plazo ordinario de un mes basándose en el Criterio Interpretativo 1/2016 del CTBG y la Ley 39/2015, que permiten interponer recursos contra resoluciones presuntas en cualquier momento.
3
La Consellería de Medio Ambiente reconoció que el documento solicitado es de uso interno pero aceptó remitirlo al interesado tras la intervención de la Comisión.
4
La resolución insta a la Consellería de Medio Ambiente a responder formalmente a la petición en un plazo de 10 días hábiles y a acreditar dicho envío en 15 días.
Texto completo
ASUNTO: Resolución da Comisión da Transparencia de Galicia na reclamación
presentada ao amparo do artigo 28 da Lei 1/2016, do 18 de xaneiro, de
transparencia e bo goberno
Vista a reclamación presentada por XXX, mediante escrito do 17 de agosto de 2022, e
considerando os antecedentes e fundamentos xurídicos que se especifican a continuación, a
Comisión da Transparencia na sesión celebrada o día 25 de outubro de 2022, adopta a
seguinte resolución:
ANTECEDENTES
Primeiro. XXX presentou, mediante escrito con entrada no rexistro do Valedor do Pobo o 17
de agosto de 2022, unha reclamación ao amparo do disposto no artigo 28 da Lei 1/2016, do
18 de xaneiro, de transparencia e bo goberno, contra a desestimación, por silencio
administrativo, da súa solicitude presentada perante a Secretaría Xeral Técnica da
Consellería de Cultura, Educación e Universidade con data 19 de xuño de 2022, de acceso á
catalogación do Patrimonio Cultural do Parque Natural do Invernadoiro (Vilariño de Conso,
Ourense).
O reclamante indicaba que non recibiu resposta á súa solicitude.
O escrito viña acompañado de copia da solicitude presentada e do seu DNI.
Segundo. Con data do 24 de agosto de 2022 solicitouse informe sobre a reclamación
presentada á Consellería de Cultura, Educación, Formación Profesional e Universidades, que
remitiu con data do 13 de setembro de 2022 un oficio no que comunica que a información
solicitada non é competencia dese departamento, senón da Consellería de Medio Ambiente,
Territorio e Vivenda.
Con data do 15 de setembro de 2022 déuselle traslado da documentación achegada polo
reclamante á Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Vivenda para que, en
cumprimento da normativa de transparencia, achegase informe e copia completa e
ordenada do expediente.
Terceiro. Con data do 27 de setembro de 2022 a Consellería de Medio Ambiente, Territorio e
Vivenda contesta a petición remitindo informe da Subdirección Xeral de Espazos Naturais.
Neste informe, en resumo, indícase que a Rede de Parques Naturais de Galicia, está
integrada, entre outros, polo espazo protexido O Invernadoiro, declarado parque natural en
virtude do Decreto 155/1997 do 5 de xuño, cunha extensión de 5.722 ha que é un lugar de
grande importancia ecolóxica no ámbito da comunidade galega, tanto pola singularidade dos
seus ecosistemas e hábitats coma pola súa xeomorfoloxía e paisaxe, o que engadido ao seu
actual estado de conservación e illamento, en relación ás vías e núcleos de poboación, o
converten nun lugar excepcional que é necesario protexer e preservar na salvagarda dos
seus valores naturais. Este espazo foi declarado como Zona de Especial Protección dos
Valores Naturais (ZEPVN).
No ano 2006 a Dirección Xeral de Conservación da Natureza encargou o Inventario e
Catalogación do Patrimonio Cultural do Parque Natural do Invernadoiro, Concello de Vilariño
de Conso (Ourense), co obxectivo de xestionar correctamente o patrimonio cultural
existente no parque e, polo tanto, é un documento de uso interno que posteriormente sería
empregado como base na redacción dos documentos normativos do mesmo.
Indica que á Dirección Xeral de Patrimonio Natural e, polo tanto, á Consellería de Medio
Ambiente, Territorio e Vivenda nunca chegou ningunha solicitude de acceso ao devandito
catálogo e que polo tanto non existe expediente algún relativo a esa solicitude. Porén
informa que o documento vai ser enviado por correo electrónico ao solicitante.
FUNDAMENTOS XURÍDICOS
Primeiro. Competencia e normativa
O artigo 24 da Lei 19/2013, do 9 de decembro, de transparencia, acceso á información
pública e bo goberno, de carácter básico na súa práctica totalidade, establece que contra
toda resolución expresa ou presunta en materia de acceso á información, poderá
interpoñerse unha reclamación ante o Consejo de Transparencia y Buen Gobierno, con
carácter potestativo e previa a súa impugnación en vía contencioso-administrativa. Esa
mesma lei, na súa disposición adicional cuarta, establece que a resolución da reclamación
prevista no artigo 24 corresponderá, nos supostos de resolucións ditadas polas
Administracións das Comunidades autónomas e o seu sector público, e polas Entidades
Locais comprendidas no seu ámbito territorial, ao órgano independente que determinen as
Comunidades Autónomas.
O artigo 28 da Lei 1/2016, do 18 de xaneiro, de transparencia e bo goberno, establece que
contra toda resolución expresa ou presunta en materia de acceso á información pública,
poderá interpoñerse unha reclamación ante o Valedor do Pobo, correspondendo á Comisión
da Transparencia, de acordo co disposto no artigo 33, a resolución das devanditas
reclamacións.
Segundo. Procedemento aplicable
O artigo 28.3 da citada Lei 1/2016 establece que o procedemento de reclamación axustarase
ao previsto nos parágrafos 2, 3, e 4 do artigo 24 da Lei 19/2013, que establece que as
reclamacións contra resolucións en materia de acceso á información, que ten carácter
potestativo e previo á impugnación en vía contencioso-administrativa, axustarán a súa
tramitación ao disposto na lexislación de procedemento administrativo común en materia
de recursos.
Terceiro. Dereito de acceso á información pública
A Lei 1/2016, do 18 de xaneiro, recoñece no seu artigo 24 o dereito de todas as persoas a
acceder á información pública, entendida esta como os contidos ou documentos, calquera
que sexa o seu formato ou soporte, que consten en poder dalgún dos suxeitos incluídos no
ámbito de aplicación desta lei e que fosen elaborados ou adquiridos en exercicio das súas
funcións, do mesmo xeito que a definición contida no artigo 13 da Lei estatal 19/2013 que
ten carácter básico.
O concepto de información pública e o dereito de acceso á mesma configúranse de forma
ampla tanto na normativa autonómica como na estatal. Os titulares do dereito son todas as
persoas, sen que o solicitante estea obrigado a motivar a súa solicitude de acceso á
información (art. 26.4 Lei 1/2016, do 18 de xaneiro).
O obxecto da Lei 19/2013, é ampliar e reforzar a transparencia da actividade pública e
regular e garantir o dereito de acceso a información relativa a aquela actividade (art. 1). No
seu preámbulo sinala que a transparencia, o acceso á información pública e as normas de bo
goberno deben ser os eixos fundamentais de toda acción política e só cando a acción dos
responsables públicos sométese a escrutinio, cando os cidadáns poden coñecer como se
toman as decisións que lles afectan, como se manexan os fondos públicos ou baixo que
criterios actúan as nosas institucións pódese falar do inicio dun proceso no que os poderes
públicos comezan a responder a unha sociedade que é crítica, esixente e que demanda
participación dos poderes públicos.
Pola súa banda, a Lei galega 1/2016, sinala na súa Exposición de Motivos que a crecente
esixencia cidadá de control público da actuación das administracións aconsella a aprobación
dunha norma que supera os anteriores estándares e que se concreta nun texto legal que
establece esixencias engadidas de transparencia e acceso á información pública.
Cuarto. Prazo para a interposición do recurso
O artigo 28.3 da Lei 1/2016, establece que o procedemento das reclamacións fronte ás
resolucións en materia de acceso á información pública axustarase ao previsto no artigo 24
da Lei 19/2013.
O artigo 24 da Lei 19/2013 establece que fronte a toda resolución expresa ou presunta en
materia de acceso a información poderá interpoñerse unha reclamación con carácter
potestativo e previo á súa impugnación na vía contencioso-administrativa.
Esta reclamación interpoñerase no prazo dun mes para contar desde o día seguinte ao da
notificación do acto impugnado ou desde o día seguinte a aquel no que se produzan os
efectos do silencio administrativo.
Tal e como establece o Criterio Interpretativo 1/2016, do Consejo de Transparencia y Buen
Gobierno, de acordo con reiterada doutrina xurisprudencial e coas previsións normativas
contidas nos artigos 122 e 124 da Lei 39/2015, poderanse interpoñer recursos de alzada e
reposición, respectivamente, respecto de resolucións presuntas en calquera momento
fronte a actos que non sexan expresos.
Dado que segundo consta na reclamación remitida, o interesado solicitou a información, se
ben a unha Consellería que non a tiña no seu poder, e non obtivo resposta, debe admitirse a
reclamación por estar presentada en prazo.
Quinto.- Análise do expediente
O reclamante solicitou acceso á catalogación dun Parque Natural ante a Consellería de
Cultura, Educación, Formación Profesional e Universidades sen obter resposta. Unha vez
presentada a reclamación, pola Comisión da Transparencia solicitouse informe á dita
Consellería que remitiu oficio no que comunica que a información solicitada non é
competencia dese departamento, senón da Consellería de Medio Ambiente, Territorio e
Vivenda.
Non consta que por parte da Consellería de Educación, de conformidade co disposto no
artigo 19.4 da Lei 19/2013, se remitise a solicitude á Consellería de Medio Ambiente,
Territorio e Vivenda para que esta, ao ter no seu poder a información, resolvese sobre o
acceso, comunicando esta circunstancia ao solicitante.
De todos os xeitos, a Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Vivenda, ante a solicitude
de informe por esta Comisión, e aínda non tendo constancia da solicitude, resolveu remitir a
información ao interesado sen que conste a remisión da mesma, polo que procede estimar a
reclamación presentada.
En base aos feitos e fundamentos de dereito anteriormente expresados, a Comisión da
Transparencia,
ACORDA
Primeiro: Estimar, a reclamación presentada por XXX con data do 17 de agosto de 2022,
contra a desestimación, por silencio administrativo, da súa solicitude de acceso á
catalogación do Patrimonio Cultural do Parque Natural do Invernadoiro.
Segundo: Instar a á Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Vivenda a que, no prazo
máximo de 10 días hábiles, responda á petición de información solicitada, respectando os
límites dos artigos 14 e 15 da Lei 19/2013, do 9 de decembro, e o artigo 22 da mesma lei, no
que fai á formalización do acceso.
Terceiro: Instar á Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Vivenda a que, no prazo
máximo de 15 días hábiles, remita a esta Comisión da Transparencia copia do envío ao
reclamante da información solicitada.
Contra esta resolución que pon fin á vía administrativa unicamente cabe, en caso de
desconformidade, interpoñer recurso contencioso-administrativo no prazo de dous meses,
contados desde o día seguinte á notificación desta resolución, ante a Sala do contencioso-
administrativo do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia, de conformidade co previsto no
artigo 10.1 da Lei 29/1998, do 13 de xullo, reguladora da xurisdición contencioso-
administrativa.
Santiago de Compostela,
María Dolores Fernández Galiño
Presidenta da Comisión da Transparencia.