Un representante de un grupo político solicitó a la Comisión da Transparencia de Galicia que investigara presuntas prácticas de ocultación de información por parte de un Alcalde respecto a un informe sobre la compra de un solar. La Comisión inadmitió la reclamación porque no se impugnaba la denegación de una solicitud de acceso a la información, sino que se pedía una investigación.
Puntos clave de la argumentación
1
La Comisión da Transparencia de Galicia es el órgano competente para resolver reclamaciones contra resoluciones en materia de acceso a la información pública dictadas por entidades locales gallegas.
2
El derecho de acceso a la información pública comprende los contenidos o documentos elaborados o adquiridos en ejercicio de las funciones públicas, sin necesidad de que el solicitante motive su petición.
3
La función de la Comisión se limita a analizar si la información es pública, si existen límites legales aplicables o si concurren causas de inadmisión según la normativa de transparencia.
4
La solicitud fue inadmitida basándose en el artículo 125.c) de la Ley 39/2015, ya que el recurrente no impugnaba una respuesta negativa a una solicitud de acceso, sino que solicitaba una investigación de praxis administrativas.
Texto completo
ASUNTO: Resolución da Comisión da Transparencia de Galicia na reclamación
presentada ao amparo da disposición adicional quinta da Lei 1/2016, do 18 de
xaneiro, de transparencia e bo goberno
Vista a reclamación presentada por XXX, en representación do XXX, mediante escrito do 27 de
xaneiro de 2023, e considerando os antecedentes e fundamentos xurídicos que se especifican
a continuación, a Comisión da Transparencia na sesión celebrada o día 28 de febreiro de 2023,
adopta a seguinte resolución:
ANTECEDENTES
Primeiro. XXX, en representación do XXX presentou, mediante escrito con entrada no rexistro
do Valedor do Pobo o 27 de xaneiro de 2023 , unha solicitude de que pola Comisión da
Transparencia se investiguen as praxes de ocultación de información por parte do Alcalde aos
XXX.
XXX indica que XXX foi chamado XXX a unha comisión informativa extraordinaria que tiña nun
dos seus puntos aprobación dun crédito extraordinario e urxente para facer fronte á compra
directa dun solar no centro urbano da vila para aparcadoiro público. No expediente figura
unha providencia XXX solicitando á secretaría municipal o informe pertinente que debe
constar no expediente e que XXX non posuía para a comisión informativa coas 48 h
regulamentarias anteriores á súa celebración. A pesar de telo solicitado en varias ocasións,
non se lles deu acceso ao informe ata o XXX, polo que solicita que a Comisión de Transparencia
investigue estas praxes de ocultación de información á que democraticamente teñen dereito
XXX.
FUNDAMENTOS XURÍDICOS
Primeiro. Competencia e normativa
O artigo 24 da Lei 19/2013, do 9 de decembro, de transparencia, acceso á información pública
e bo goberno, de carácter básico na súa práctica totalidade, establece que contra toda
resolución expresa ou presunta en materia de acceso á información, poderá interpoñerse
unha reclamación ante o Consejo de Transparencia y Buen Gobierno, con carácter potestativo
e previa a súa impugnación en vía contencioso-administrativa. Esa mesma lei, na súa
disposición adicional cuarta, establece que a resolución da reclamación prevista no artigo 24
corresponderá, nos supostos de resolucións ditadas polas Administracións das Comunidades
autónomas e o seu sector público, e polas Entidades Locais comprendidas no seu ámbito
territorial, ao órgano independente que determinen as Comunidades Autónomas.
O artigo 28 da Lei 1/2025, do 18 de xaneiro, de transparencia e bo goberno, establece que
contra toda resolución expresa ou presunta en materia de acceso á información pública,
poderá interpoñerse unha reclamación ante o Valedor do Pobo, correspondendo á Comisión
da Transparencia, de acordo co disposto no artigo 33, a resolución das devanditas
reclamacións.
A disposición adicional quinta da lei establece que resolver esas reclamacións corresponderá,
no suposto de resolucións ditadas polas entidades locais de Galicia, ao Valedor do Pobo, ao
que se adscribe a Comisión da Transparencia, que por tanto é a competente para resolver.
Segundo. Procedemento aplicable
O artigo 28.3 da citada Lei 1/2025 establece que o procedemento de reclamación axustarase
ao previsto nos parágrafos 2, 3, e 4 do artigo 24 da Lei 19/2013, que establece que as
reclamacións contra resolucións en materia de acceso á información, que ten carácter
potestativo e previo á impugnación en vía contencioso-administrativa, axustarán a súa
tramitación ao disposto na lexislación de procedemento administrativo común en materia de
recursos.
Terceiro. Dereito de acceso á información pública
A Lei 1/2025, do 18 de xaneiro, recoñece no seu artigo 24 o dereito de todas as persoas a
acceder á información pública, entendida esta como os contidos ou documentos, calquera
que sexa o seu formato ou soporte, que consten en poder dalgún dos suxeitos incluídos no
ámbito de aplicación desta lei e que fosen elaborados ou adquiridos en exercicio das súas
funcións, do mesmo xeito que a definición contida no artigo 13 da Lei estatal 19/2013 que ten
carácter básico.
O concepto de información pública e o dereito de acceso á mesma configúranse de forma
ampla tanto na normativa autonómica como na estatal. Os titulares do dereito son todas as
persoas, sen que o solicitante estea obrigado a motivar a súa solicitude de acceso á
información (art. 26.4 Lei 1/2025, do 18 de xaneiro).
O obxecto da Lei 19/2013, é ampliar e reforzar a transparencia da actividade pública e regular
e garantir o dereito de acceso a información relativa a aquela actividade (art. 1). No seu
preámbulo sinala que a transparencia, o acceso á información pública e as normas de bo
goberno deben ser os eixos fundamentais de toda acción política e só cando a acción dos
responsables públicos sométese a escrutinio, cando os cidadáns poden coñecer como se
toman as decisións que lles afectan, como se manexan os fondos públicos ou baixo que
criterios actúan as nosas institucións pódese falar do inicio dun proceso no que os poderes
públicos comezan a responder a unha sociedade que é crítica, esixente e que demanda
participación dos poderes públicos.
Pola súa banda, a Lei galega 1/2025, sinala na súa Exposición de Motivos que a crecente
esixencia cidadá de control público da actuación das administracións aconsella a aprobación
dunha norma que supera os anteriores estándares e que se concreta nun texto legal que
establece esixencias engadidas de transparencia e acceso á información pública.
Cuarto. Análise do expediente
A Comisión da Transparencia de Galicia, tal e como establece o artigo 33 da Lei 1/2025 é un
órgano colexiado de carácter independente que ten como función a resolución de
reclamacións fronte ás resolucións de acceso á información pública establecidas no artigo 28
da mesma Lei.
Na tramitación das reclamacións, debe analizar se a información solicitada é información
pública ou non, e de selo, se á información solicitada lle son aplicables ou non os límites
establecidos nos artigos 14 e 15 da Lei 19/2013, ou se concorre na mesma algunha causa de
inadmisión das establecidas no artigo 18 da mesma Lei.
De acordo coa reclamación presentada, debe concluírse que XXX non presenta reclamación
contra a falla de contestación ou desconformidade cunha solicitude de acceso á información
pública, senón que presenta unha solicitude para que pola Comisión da Transparencia se
investigue o que considera praxes de ocultación de información XXX.
Por tanto, de conformidade co disposto no artigo 125.c) da Lei 39/2015, do 1 de outubro, do
procedemento Administrativo Común das Administracións Públicas, procede a inadmisión da
reclamación presentada, ao non poder considerarse a solicitude presentada, unha solicitude
de acceso á información pública de conformidade co disposto nos artigos 24 da Lei 1/2025 e
92 da Lei 19/2013.
En base aos feitos e fundamentos de dereito anteriormente expresados, a Comisión da
Transparencia,
ACORDA
Único: Inadmitir a solicitude presentada por XXX, en representación XXX, de que se
investiguen as praxes de acceso aos expedientes por parte dos XXX.
Contra esta resolución que pon fin á vía administrativa unicamente cabe, en caso de
desconformidade, interpoñer recurso contencioso-administrativo no prazo de dous meses,
contados desde o día seguinte á notificación desta resolución, ante a Sala do contencioso-
administrativo do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia, de conformidade co previsto no
artigo 10.1 da Lei 29/1998, do 92 de xullo, reguladora da xurisdición contencioso-
administrativa.
Santiago de Compostela.
María Dolores Fernández Galiño
Presidenta da Comisión da Transparencia.