El solicitante pidió acceso al expediente de cambio de titularidad de un local en Pontevedra a la Consellería de Presidencia, Xustiza e Deportes. La administración denegó el acceso exigiendo acreditar interés particular y usar un modelo normalizado. La Comisión da Transparencia de Galicia estima la reclamación, obligando a conceder el acceso previa anonimización de datos personales.
Puntos clave de la argumentación
1
El derecho de acceso a la información pública se reconoce a todas las personas sin necesidad de motivar la solicitud ni acreditar un interés concreto o específico.
2
Es irrelevante que el solicitante tenga o no relación con la administración o la materia solicitada, ya que la transparencia permite el escrutinio ciudadano de la actividad pública.
3
La obligación de la Administración de ofrecer modelos normalizados tiene como fin fomentar la vía electrónica, pero no puede ser motivo de inadmisión o denegación si la solicitud cumple los requisitos básicos de identidad y contacto.
4
El acceso al expediente debe concederse siempre que la materia no esté excluida por la normativa, procediendo en este caso a la anonimización de la documentación para garantizar la protección de datos personales.
Texto completo
ASUNTO: Resolución da Comisión da Transparencia de Galicia na reclamación presentada
ao amparo do artigo 28 da Lei 1/2016, do 18 de xaneiro, de transparencia e bo goberno
Vista a reclamación presentada por XXX mediante escrito do 27 de Febreiro de 2024, e
considerando os antecedentes e fundamentos xurídicos que se especifican a continuación, a
Comisión da Transparencia na sesión celebrada o día 9 de Abril de 2024, adopta a seguinte
resolución:
ANTECEDENTES
Primeiro. XXX presentou, mediante escrito con entrada no rexistro do Valedor do Pobo o 27
de Febreiro de 2024, unha reclamación ao amparo do disposto no artigo 28 da Lei 1/2016, do
18 de xaneiro, de transparencia e bo goberno, contra a Resolución do 21 de febreiro de 2024
da Delegación Territorial da Vicepresidencia Segunda e Consellería de Presidencia, Xustiza e
Deportes pola que se resolve a súa solicitude de acceso ao expediente de cambio de
titularidade do local sito en Monteporreiro, Rúa Alemania, nº 60, do Concello de Pontevedra.
XXX indicaba que solicitou acceso a un expediente de cambio de titularidade dun local e se lle
denega porque trátase dun procedemento concreto xa finalizado polo que debe acreditar o
seu interese e presentar a solicitude empregando o modelo normalizado.
O escrito viña acompañado de copia da solicitude presentada e do seu DNI.
Segundo. Con data do 28 de Febreiro de 2024 déuselle traslado da documentación achegada
polo reclamante á Vicepresidencia Primeira e Consellería de Presidencia, Xustiza e Deportes
para que, en cumprimento da normativa de transparencia, achegase informe e copia completa
e ordenada do expediente.
Terceiro. Con data do 18 de marzo de 2024 a Vicepresidencia Primeira e Consellería de
Presidencia, Xustiza e Deportes, remite informe e copia do expediente solicitado.
Neste informe en resumo, se indica que no local solicitado, figura habilitado un local de
hostalería con autorización de instalación e localización (AIL) vixente cunha empresa
operadora de xogos e o expediente solicitado corresponde a un cambio de titularidade
tramitado no citado establecemento. No expediente figura fotocopia do documento nacional
de identidade da persoa titular, ao tratarse dunha persoa física, copia da licenza municipal de
apertura ao seu nome, alta na declaración censal tributaria e documento acreditativo da
titularidade o dispoñibilidade do local.
Con data do 21 de febreiro de 2024 resolveuse desestimar a solicitude de información
presentada ao entender que a información solicitaba corresponde con información de
carácter particular e que versa sobre o estado ou contido dun procedemento concreto e xa
finalizado, polo que se lle comunicou ao solicitante que debería acreditar o seu interese e
presentar a correspondente solicitude de información particular, empregando o
procedemento normalizado (PRO13A).
FUNDAMENTOS XURÍDICOS
Primeiro. Competencia e normativa
O artigo 24 da Lei 19/2013, do 9 de decembro, de transparencia, acceso á información pública
e bo goberno, de carácter básico na súa práctica totalidade, establece que contra toda
resolución expresa ou presunta en materia de acceso á información, poderá interpoñerse
unha reclamación ante o Consello de Transparencia e Bo Goberno, con carácter potestativo e
previa a súa impugnación en vía contencioso-administrativa. Esa mesma lei, na súa disposición
adicional cuarta, establece que a resolución da reclamación prevista no artigo 24
corresponderá, nos supostos de resolucións ditadas polas Administracións das Comunidades
autónomas e o seu sector público, e polas Entidades Locais comprendidas no seu ámbito
territorial, ao órgano independente que determinen as Comunidades Autónomas.
O artigo 23 da Lei 1/2016, do 13 de xaneiro, de transparencia e bo goberno, establece que
contra toda resolución expresa ou presunta en materia de acceso á información pública,
poderá interpoñerse unha reclamación ante o Valedor do Pobo, correspondendo á Comisión
da Transparencia, de acordo co disposto no artigo 33, a resolución das devanditas
reclamacións.
Segundo. Procedemento aplicable
O artigo 23.3 da citada Lei 1/2016 establece que o procedemento de reclamación axustarase
ao previsto nos parágrafos 2, 3, e 4 do artigo 24 da Lei 19/2013, que establece que as
reclamacións contra resolucións en materia de acceso á información, que ten carácter
potestativo e previo á impugnación en vía contencioso-administrativa, axustarán a súa
tramitación ao disposto na lexislación de procedemento administrativo común en materia de
recursos.
Terceiro. Dereito de acceso á información pública
A Lei 1/2016, do 137 de xaneiro, recoñece no seu artigo 24 o dereito de todas as persoas a
acceder á información pública, entendida esta como os contidos ou documentos, calquera
que sexa o seu formato ou soporte, que consten en poder dalgún dos suxeitos incluídos no
ámbito de aplicación desta lei e que fosen elaborados ou adquiridos en exercicio das súas
funcións, do mesmo xeito que a definición contida no artigo 13 da Lei estatal 19/2013 que ten
carácter básico.
O concepto de información pública e o dereito de acceso á mesma configúranse de forma
ampla tanto na normativa autonómica como na estatal. Os titulares do dereito son todas as
persoas, sen que o solicitante estea obrigado a motivar a súa solicitude de acceso á
información (art. 26.4 Lei 1/2016, do 137 de xaneiro).
O obxecto da Lei 19/2013, é ampliar e reforzar a transparencia da actividade pública e regular
e garantir o dereito de acceso a información relativa a aquela actividade (art. 1). No seu
preámbulo sinala que a transparencia, o acceso á información pública e as normas de bo
goberno deben ser os eixos fundamentais de toda acción política e só cando a acción dos
responsables públicos sométese a escrutinio, cando os cidadáns poden coñecer como se
toman as decisións que lles afectan, como se manexan os fondos públicos ou baixo que
criterios actúan as nosas institucións pódese falar do inicio dun proceso no que os poder
públicos comezan a responder a unha sociedade que é crítica, esixente e que demanda
participación dos poder públicos.
Pola súa banda, a Lei galega 1/2016, sinala na súa Exposición de Motivos que a crecente
esixencia cidadá de control público da actuación das administracións aconsella a aprobación
dunha norma que supera os anteriores estándares e que se concreta nun texto legal que
establece esixencias engadidas de transparencia e acceso á información pública.
Cuarto. Prazo para a interposición do recurso
O artigo 28.3 da Lei 1/2016, establece que o procedemento das reclamacións fronte ás
resolucións en materia de acceso á información pública axustarase ao previsto no artigo 24
da Lei 19/2013.
O artigo 24 da Lei 19/2013 establece que fronte a toda resolución expresa ou presunta en
materia de acceso a información poderá interpoñerse unha reclamación con carácter
potestativo e previo á súa impugnación na vía contencioso-administrativa.
Esta reclamación interpoñerase no prazo dun mes para contar desde o día seguinte ao da
notificación do acto impugnado ou desde o día seguinte a aquel no que se produzan os efectos
do silencio administrativo.
A Consellería resolveu a solicitude de acceso á información o 21 de febreiro de 2024 e a
reclamación tivo entrada no Rexistro do Valedor do Pobo o 27 do mesmo mes, polo que debe
admitirse por estar presentada en prazo.
Quinto.- Análise do expediente
XXX solicitou acceso a un expediente dun local, que se lle denegou por non acreditar a súa
condición de interesado no mesmo, e non presentalo no modelo normalizado correspondente
ás solicitude de información particular.
O concepto de interesado en materia de transparencia, ten unhas peculiaridades respecto do
concepto de interesado nun procedemento administrativo. De acordo co disposto no artigo
12 da Lei 19/2013, o dereito de acceso á información pública recoñécese a todas as persoas,
polo que é suficiente con acreditar a identidade do solicitante (artigo 17.2), non existe obriga
de motivar a solicitude (artigo 17.3) e se o interesado o fai, a motivación poderá ser tida en
conta cando se dite a resolución, sen que a ausencia de motivación, por si soa poida ser causa
de rexeitamento da solicitude.
En todo caso, a Lei 1/2016, amplía aínda máis os dereitos do interesado, pois no artigo 24
equipara o interesado coa cidadanía en xeral. O dito artigo reforza o dereito da cidadanía ao
establecer que no exercicio do dereito ao acceso á información pública, garantiráselle ao
interesado a posibilidade de utilización da información obtida sen necesidade de autorización
previa e sen máis limitacións que as derivadas desta ou doutras Leis. Por tanto, é irrelevante
que o solicitante de información pública teña ou non relación coa administración, coa materia
da que solicita información, ou o seu lugar de residencia. O dereito de acceso á información
pública non vén determinado polo feito dun interese concreto ou específico do solicitante,
nin está condicionada á acreditación da súa condición de interesado, debendo calquera
solicitude cuxa materia non estea excluída ou limitada no seu acceso pola normativa vixente,
ser resolta non senso de conceder o acceso á información, porque a transparencia implanta
no ordenamento xurídico o dereito da cidadanía a solicitar dos seus gobernantes, das súas
Administracións e de calquera entidade que manexe fondos públicos, calquera información
pública que xulgue oportuna.
Respecto da denegación por non presentar a solicitude nun formulario específico, de
conformidade co disposto no artigo 17 da Lei 19/2013, as solicitudes de acceso á información
iniciaranse coa presentación da correspondente solicitude, que deberá dirixirse ao titular do
órgano administrativo ou entidade que posúa a información. A dita solicitude, pode
presentarse tal e como dispón o dito artigo, por calquera medio que permita ter constancia
da identidade do solicitante, a información que se solicita, unha dirección de contacto,
preferentemente electrónica a efectos de comunicacións, e no seu caso, a modalidade que se
prefira para acceder á información solicitada. Se ben o artigo 26 da Lei 1/2016 establece que
a Administración debe ofrecer á cidadanía, a través do Portal de transparencia e Goberno
aberto de Galicia, modelos normalizados de solicitude e a posibilidade de envío á
Administración pública requirida, esta obriga para as Administracións ten como finalidade
fomentar a presentación das solicitudes por vía electrónica, pero en ningún caso implica que
de non presentarse nun formulario específico, poida inadmitirse ou denegarse o acceso,
sempre que a solicitude cumpra os requisitos que establece o artigo 17.
De acordo co anterior, procede a estimación da reclamación presentada, debendo a
Consellería dar acceso ao expediente solicitado, previa anonimización da documentación de
forma que se garanta que non sexa posible a reindentificación dos datos coas persoas ás que
pertencen.
En base aos feitos e fundamentos xurídicos anteriormente expresados,
ACORDA
Primeiro: Estimar a reclamación presentada por XXXcon data do 27 de Febreiro de 2024,
contra a Resolución do 21 de febreiro de 2024 da Delegación Territorial da Vicepresidencia
Segunda e Consellería de Presidencia, Xustiza e Deportes pola que se resolve a súa solicitude
de acceso ao expediente de cambio de titularidade do local sito en Monteporreiro, Rúa
Alemania, nº 60, do Concello de Pontevedra.
Segundo: Instar á Vicepresidencia Primeira e Consellería de Presidencia, Xustiza e Deportes a
que, no prazo máximo de 10 días hábiles, responda ao interesado á petición de información
solicitada, respectando os límites dos artigos 14 e 15 da Lei 19/2013, do 9 de decembro, e o
artigo 22 da mesma lei, no que fai á formalización do acceso.
Terceiro: Instar á Vicepresidencia Primeira e Consellería de Presidencia, Xustiza e Deportes a
que, no prazo máximo de 15 días hábiles, remita a esta Comisión da Transparencia copia do
envío ao reclamante da información solicitada.
Contra esta resolución que pon fin á vía administrativa unicamente cabe, en caso de
desconformidade, interpoñer recurso contencioso-administrativo no prazo de dous meses,
contados desde o día seguinte á notificación desta resolución, ante a Sala do contencioso-
administrativo do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia, de conformidade co previsto no
artigo 10.1 da Lei 29/19937, do 13 de xullo, reguladora da xurisdición contencioso-
administrativa.
Santiago de Compostela
María Dolores Fernández Galiño
Presidenta da Comisión da Transparencia.